10. Çanakkale Bienali, ‘Metcezir’ başlığı ile düzenleniyor.

Küratörlüğünü Deniz Erbaş’ın gerçekleştirdiği bienal, toprak ve suyu odağına alırken, doğanın üretici, dönüştürücü bu ana öğelerini, bu gücün ortaya koyduğu en etkili biçimi olan med-cezir üzerinden çok boyutlu olarak değerlendiriyor.

Bu iki öğeyi, doğal güçleri yanında kavramsallaştırarak ele alan bienal, aynı zamanda toprak ve suyu, Çanakkale özelinde bellek, mekan ve doğal görünümleri yönüyle de okuyor.

Çanakkale Bieanl İnsiyatifi’nin (CABININ) 2006 yılından itibaren Çanakkale’de gerçekleştirdiği uluslararası çağdaş sanat sergilerinin süreğeninde 2008’de başlattığı bienal etkinliği, ilk günden bu yana, sanatçıları, yerel aktörleri ve sanat izleyicilerini Çanakkale’de bir araya getiriyor.. 10. Çanakkale Bienali de, “Metcezit” başlığıyla, uzun soluklu kültür-sanat girişiminin bir parçası olarak, Çanakkale’yi uluslararası çağdaş sanat evreninin önemli duraklarından biri konumuna getiriyor.

İki doğal öğe, toprağı ve suyu odağına alan bienal, bu iki doğal öğenin etkileşimini, ortaya koydukları en etkili biçim olan medcezir üzerinden okuyarak, bu olguyu “yaşamın en yalın ama en güçlü temsillerinden” bir olarak yorumluyor. Aynı zamanda yaşamın bu iki temel öğesini, yalnızca fiziksel özellikleriyle değil; zaman, bellek ve gündelik yaşamın içinde yinelenerek kurulan çok boyutlu ilişkilerle ele alıyor.

“Su”,  çıktığı kaynaktan başlayan yolculuğunda itibaren değdiği her yüzeyle ilişki kurarak; dönüşümü, akışı ve yaşamın sürekliliğini temsil eder. Dolayısıyla, ırmaklar, denizler, akıntılar, dalgalar biçimiyle görünür olan bu özdek, aynı zamanda geçişkenliğin ve yenilenmenin doğal metaforudur. İki denizin buluştuğu Çanakkale özelinde ise; su, doğal bir öğe olmanın ötesinde farklı ekolojileri, yaşam biçimlerini ve bellekleri birbirine bağlayan canlı bir dolaşım ağının ana kurucusu konumundadır.

Üretkenliğiyle yaşamın taşıyıcısı olan “Toprak” ise, doğal süreçlerle kültürel birikimlerin iç içe geçtiği yaşayan bir bellek alanıdır. Dolayısıyla, geçmiş ile bugünü birbirine bağlayan görünmez nice öyküler barındırırken, gelecekte gerçekleşme olasılığı taşıyan tüm seçenekleri de bünyesinde sessizce bekletmektedir.

Bienal, suyun akışında ve toprağın sessiz sürekliliğinde kişioğlunu, çevresiyle kurduğu ilişkiyi yeniden düşünmeye çağırırken, bu iki öğrenin ortak dili üzerinden özgün karşılaşmaların izini sürüyor.

Seçici Kurul ve Sanatçılar

Yönetici küratörlüğünü Deniz Erbaş’ın üstlendiği bienalde Seçici Kurul; Ebru Nalan Sülün, Halil Yoleri, Loukia Thomopoulou, Seyhan Boztepe, Vince Briffa, Yasemin Ülgen ve Gu Zhenqing’den oluşuyor.

Kurul tarafından yapılan çalışmayla belirlenen 60’ın üzerinde sanatçı, Hollanda, Almanya, Güney Kore, İngiltere, Çin, Romanya, Fransa, Belçika ve Türkiye’den katılıyor. Bienal, 15 sergi ve etkinlik mekânında gerçekleştiriliyor.

Biealde şu sanatçılar yer alıyor: A. Serkan Aka, Adina Mocanu, Alex Long Yuan, Andreas Treske, Annika Boll, Ayça Telgeren, Aylin Zaptçıoğlu, Burçak Bingöl, Burcu Erden, Can Altay, Canan Bozbağ, Carmen Bouyer, Derya Geylani, Dilara Akay, Ece Kibaroğlu, Eda Çekil, Edward Burtynsky & Alkan Avcıoğlu, Elif Uras, Evren Karayel Gökkaya, Eymen Aktel, Fulya Çetin, Funda Susamoğlu, Füreya Koral · Gerrit Frohne-Brinkmann, Gizem Boyacıoğlu, Gökçe Kınay, Gözde Mimiko Türkkan, Gülden Ataman, Gülfidan Özmen, Hakan Yılmaz, Halil Yoleri, Hyeseung Lee, İlhan Sayın, Johannes Vogl, Kay Aplin, Kemal Tizgöl, Lara Ögel, Laurent Lacotte, Leyla Pekmen, Manfred Heinze, Meliha Coşkun, Melike Abasıyanık Kurtiç, Mark Verkerk, Meral Değer, Merve Mepa, Mesut Öztürk · Murat Yıldız, Mustafa Tunçalp, Nermin Kura, Oddviz, Ozan Atalan, Öznur Işır, Renée Levi, SENA, SEDNA, Serdar Yılmaz, Stijn Anki Süleyman Yılmazi, Sunbin Lim, Tardu Kuman, Uğur Cinel, Volkan Aslan, Yaren Yıldız, Yasemin Özcan.

Bienal Mekanları

Bienal sergileri, Troya Müzesi ve MAHAL bünyesindeki kültür kurumlarının yanı sıra, Ayvacık Tartışık Köyü, Adatepe Zeytinyağı Müzesi-Küçükkuyu, Adatepe İda Blue ve Assos Güneşane Vakfı’nda gerçekleşecek. Ayrıca Balıkhane binası, Çanakkale’nin denizle kurduğu ilişkiye odaklanan bir seçkiye ev sahipliği yapacak.

Su-Toprak: Seramik

10. Çanakkale Bienali, “Metcezir’ kapsamında seramiğe özel bir konumlandırma sağlıyor. Yasemin Ülgen tarafından kurgulanan su ve toprak arasındaki ilişkiyi doğrudan malzeme üzerinden ele alan bu bölüm, Çanakkale’nin köklü seramik geleneği ile çağdaş sanat pratikleri arasında yeni bir etkileşim kurmayı amaçlıyor. Kale Tasarım ve Sanat Merkezi’nin (KTSM) yürütücülüğünde seramik, bienalde yalnızca bir sanat disiplini olmanın dışında, Çanakkale’nin kültürel ve endüstriyel belleğini güncel üretim biçimleriyle buluşturan bir bağlam olarak ele alınıyor.

Bienal Sürecinde Gerçekleşecek Etkinlikler

British Council Kültür Yoluyla Bağlantılar Programı desteğiyle The Ceramic House kurucusu sanatçı Kay Aplin’le yürütülen ortak çalışma, seramiğin kamusal alandaki olanaklarını araştırıyor. Aplin’in Çanakkale’de ürettiği yapıt, kentte kalıcı bir kamusal alan sanat yapıtı olarak varlığını sürdürecek.

2025 yılında Institut Français de Turquie ve Goethe-Institut İzmir iş birliğiyle başlatılan bir uluslararası rezşdans programı olan “Deniz Villaları – Ekolojik Geçişler”, Akdeniz coğrafyasının ekolojik, kültürel ve toplumsal dönüşümlerini sanat üzerinden araştırıyor. Program, farklı ülkelerden sanatçıları yerel çevre, ekolojik geçişler ve Akdeniz’in ortak meseleleri üzerine düşünmeye ve üretmeye davet ediyor. Bienalin su ve denizle kurduğu ilişkiye odaklanan “Deniz Villaları” Dardanel’in katkılarıyla Çanakkale’nin denizle kurduğu tarihsel, kültürel ve gündelik bağları güçlendirecek bir yaklaşım ortaya koyuyor.

Fransız Enstitüsü, Goethe Enstitüsü, Tarabya Akademi ve Hollanda Konsolosluğu’nun yanı sıra SAHA Derneği, ClubHouse, Dereli Art ve ORMOS’un destekleriyle gerçekleştirilen yeni üretimler de bienal içinde yer alacak

Gravitas-Kültürel Miras Bölgesel Sanat Ağı, “CultureCIVIC: Kültür Sanat Destek Programı” kapsamında Avrupa Birliği’nin desteğiyle yaşama geçiriliyor. Tekirdağ, Edirne, Çanakkale ve Balıkesir’i bir araya getiren proje, kültürel mirasın çağdaş sanat ve bölgesel iş birlikleri aracılığıyla yeniden düşünülmesini ve kentler arasında sürdürülebilir bir kültür-sanat ağı kurulmasını amaçlıyor. 

‘Metcezir’ başlığıyla düzenlenen 10. Çanakkale Bieanli, 20 Kasım tarihine kadar görülebilecek.

(Kaynak: canakkalebienali.com, hurriyet.com.tr)