“S.O.S. – Deniz Mültecilerini Kurtarmak” başlıklı sergi, Danimarka Deniz Müzesi’nde açıldı.

Sergi, 1975 yılında Vietnam’dan kaçmak zorunda kalan Güney Vietnamlıların, Danimarka bandıralı Clara Mærsk’in tarafından dünyanın en büyük insani kurtarma operasyonu ile kurtarılmasının öyküsünü ele alıyor.

Vietnam’da on yıllara yayılan kanlı çatışmaların ardından Vietnam Savaşı sona ermiş, Komünist Kuzey Vietnam birliklerinin Saygon’a girmesiyle; yüz binlerce Güney Vietnamlı yaşadıkları yerleri terk ederek, mülteci duruma düşmüştü. 30 Nisan 1975’te ülke topraklarından ayrılan Truong Xuan adlı küçük bir koster, Saygon’dan kaçmaya çalışan 3.600’den fazla mülteciyi taşımaktaydı. Denizde karşılaşılabilecek tehlikelerin yanında halihazırda teknik sorunları bulunan gemi, bir günlük seyrin ardından açık denize ulaştığında arızalandı ve giderek su almaya başladı.

Bu sırada Anton Olsen’in kaptanlığını yaptığı, 32 kişilik mürettabatı bulunan Danimarka bandıralı kargo gemisi Clara Mærsk, Bangkok’tan Hong Kong’a doğru yol almaktaydı. Geminin telsizine 3.000’den fazla erkek, kadın ve çocuğun yardıma ihtiyacı olduğu yönünde bir SOS mesajı gelir gelmez, gemi, rotasını derhal Truong Xuan’a doğru çevirdi.

Böylece dünya denizcilik tarihine geçecek, en büyük insani kurtarma operasyonlarından biri başladı. Danimarkalıların usta denizcilikleri yanında elverişli hava koşulları, kurtarma çalışmalarının başarıyla sonuçlanmasına olanak sağlayarak, toplam 3.628 kişi, batmak üzere olan gemiden kurtarıldı. Rotasını Hong Kong’a çeviren gemiden inen bazı mülteciler burada geçici oturma izni aldılar. Diğer bir kısmı ise; daha sonra Danimarka’ya yerleşti.

mfs.dk

3000’e yakın mültecinin, belki felaketle sonlanacak bir sondan kurtarıldığı süreci aktaran serginin içeriği, o günlerde bizzat bulunmuş kişilerin tanıklıklarına dayanıyor.

Heidi Vesterberg tarafından yapılan röportajda; Ky-Tu Dang, Quyen Quyen Nguyen-Cong, Kim Dung Dasilva, Søren Andersen, Erik Marcher Hansen ve Martin Holroyd 1975 yılında yaşadıkları bu kurtarma operasyonunu, öncesini ve sonrasında yaşananları anlatarak tarihe önemli bir not düşüyorlar.

Sergide, o günlerde çekilmiş belgesel niteliği taşıyan fotoğrafların yanı sıra, Clara Mærsk gemisinin mürettebatı ile sonradan Danimarka vatandaşlığı alan mültecilerin kendi kişisel arşivlerinde sağlanan birkaç eseri de içeriyor.

Sergi, M/S Danimarka Denizcilik Müzesi tarafından Bermuda Productions, Ole Sønnichsen ve Jesper Clemmesen ile işbirliğiyle düzenleniyor.

Deniz kurtarma operasyonu daha sonrasında Bermuda Productions’ın yapımcılığında (Deniz Üzerinden Kaçış) “Flugten over havet” (2025) adlı bir belgesel filme dönüşmüş, ayrıca yaşananlar Ole Sønnichsen ve Jesper Clemmesen, (Açık Denizde Kurtama) “Reddet på åbent hav” (2025) tarafından bir kitap haline getirilmiştir.

“S.O.S. – Deniz Mültecilerini Kurtarmak” başlıklı sergi, 31.08.2026 tarihine kadar Danimarka Deniz Müzesi’nde görülebilecek.

(Kaynak: mfs.dk)