Alan Michelson’un “Midye” (The Oyster) başlıklı yerleştirmesi, NewYork Körfezinde bulunan Governors Adasına konumlandırıldı.

Günümüzde tükenmek üzere olan ancak bir zamanlar varsıl midye kaynaklarına sahip olan New York’un, Batılı sömürgeciler kıtaya ayak basmadan önceki doğal varsılllığına gönderme yapan yerleştirme, Lenape toplumunun yaşadığı düşsel dönemle bugünü karşılaştırmayı amaçlıyor.

New York’un üzerine kurulduğu alan, böylesine büyük bir kente ev sahipliği yapmadan çok zaman önce sayısız bitki ve hayvan türünü barındırmaktaydı. Kent arazisi, günümüzde Manhattan olarak bilinen yerde bulunan Toplama Göleti (Collect Pond) başta olmak üzere çeşitli tatlı su kaynaklarının ve 500 milden daha uzun bir kıyı çizgisi boyunca uzanan devasa istiridye yataklarının içinde olduğu geniş bir doğal dizgesinin bir parçası durumundaydı. Özellikle bu ikisi de Lenape yerlilerinin yaşam alanları içinde olması nedeniyle kendileri tarafından korunmaktaydı.

New York’un görünen yüzünün altında saklı olan, çok varsıl ancak kentte yaşayanları dahi habersiz oldukları bu tarih, sanatçı Alan Michelson’ın 40 yıl gibi bir sürece yayılan bir sanatsal çalışmalarının merkezine konumlandırdığı bir alan olarak karşımıza çıkıyor.

Michelson, mekanları yalnızca fiziksel özellikleriyle değil; yitirilmiş tarihsellikleriyle de ele alıyor

Bu sürece ilişkin olarak başlangıçta çeşitli malzemelerden yararlanarak büyük ölçekli soyut doğa resimleri yapan sanatçı, 1980’li yılların sonlarından itibaren mekâna özgü yerleştirmeler ve yontular üretmeye başladı. Kendisiyle yapılan bir söyleşide, sanatçı mekânları sadece fiziksel özellikleri açısından değil, aynı zamanda yitirilmiş zamansal özellikleri, bir bakıma da tarihsel geçmişleri yönüyle de ele aldığının altını çizerek, yapıtlarını altında yatan temel düşünceyi ortaya koyuyor.

Michelson’un Governors Adası’ndaki gezi yolunda sergilenmeye başlayan büyük ölçekli bir açık hava yerleştirmesi olan “Midye” (The Oyster), sanatçının bu yaklaşımını somutlaştıran bir yapıt olarak karşımıza çıkıyor. Adını aldığı yumuşakçanın biçiminden esinlenilerek düzenlenmiş, yaklaşık 30 m3 hacme sahip olan yapıt, istiridye resiflerini rehabilite ederek New York Limanı’nı yeniden yapılandırmayı amaçlayan Billion Oyster Project tarafından bağışlanan yüz binlerce istiridye kabuğundan oluşuyor. Bu istiridyelerin büyük bir bölümünün binlerce yıllık olması da yapıtın anlamına büyük bir derinlik katıyor.

artnews.com

New York’un bir zamanlar varsıl olan istiridye yatakları, on yıllarca süren aşırı avlanma, insan kaynaklı kirlilik ve sualtı dip tarama çalışmaları nedeniyle büyük bir zarar görmüştü. Böylesine olumsuz bir görünüm karşısında “Billion Oyster Project” bu sorunu çözmek için uygulanabilir, akılcı bir çözüm üzerinde çalışırken, 2021 yılında bu kuruluşla çalışmaya başlayan Michelson, bir zamanlar Lenape halkını ve yerel diğer toplulukları bir araya getiren istiridyelerin toplumsallaştırma yönünden esinlenerek kendi sanatsal yorumunu ortaya koyuyor.

New York Limanını görecek biçimde Governors Adasına yerleştirilen “Midye”nin bu özel konumuna ilişkin olarak, Michelson, burayı ziyaret edenlerin, Avrupalılar gelmeden önce buradaki doğal limanının görünümünü, o günkü insanların yararlandığı bolluğu ve bereketi, bunu sürdüren yaşam biçimlerini düşlemeleri için bir buluşma yeri olacağını belirterek, yapıtının “insanların bu türden bir sömürü düzeninin sürmesini isteyip istemediklerini düşünebilecekleri” simgesel bir niteliğe sahip olarak gördüğünü de sözlerine ekliyor.

(Kaynak:artnews.com)