Kopenhag Savaşı’nın (1801) komuta gemilerinden biri olan ve uzun süredir yeri bilinmeyen savaş gemisi “Dannebroge”, Danimarkalı deniz arkeologları tarafından Kopenhag limanında bulundu.

Yapılan bu keşif, Danimarka deniz tarihinin en önemli deniz savaşlarından birine ait fiziksel kanıtların arkeolojik olarak ilk kez incelenmesine olanak verecek.

Danimarka-Roskilde’de bulunan Viking Gemi Müzesi’nin araştırmacıları tarafından Kopenhag limanının deniz tabanında olduğu saptanan batık savaş gemisi, yüzeyden yaklaşık 15 metre derinlikte, çamur tabakasının altında gömülü olarak yatıyor.

Danimarka’nın, 02 Nisan 1801’de Amiral Horatio Nelson komutasındaki üstün Britanya donanmasına karşı çarpıştığı bu deniz savaşı sırasında, Danimarka-Norveç savunma hattında komuta gemisi olan Dannebroge savaş gemisi, yoğun çatışmaların yaşandığı birkaç saat içinde alev alarak, patlamış ve King’s Deep olarak bilinen bölgede sulara gömülmüştü.

“Kopenhag Deniz Savaşı” – Res: Gustaf Boberg

vikingeskibsmuseet.dk

Batığın Dannebroge’a ait olduğuna ilişkin yapılan kimlik saptama çalışmalarında, çok sayıda tarihi ve bilimsel verilerden yararlanıldı. Kazı başkanlığını yürüten deniz arkeoloğu Otto Uldum’a göre, geminin boyutları, arşivlerde yer alan tarihi çizimlerle ölçüde örtüşürken, gerçekleştirilen dendrokronolojik analizler de geminin 1772’deki denize indirildiği tarihle tutarlı bir yapım tarihini ortaya koyuyor. Batığın bulunduğu alandan çıkarılan iki top, top mermileri ve top mermisi parçaları bu sonucu daha da güçlendirecek kanıtlar sunuyor.

Öte yandan su altı kazılarında yaklaşık 357 kişilik mürettebatın bulunduğu Dannebroge batığında bazı insan kalıntılarına da ulaşıldı. Şiddetli çatışmanın ardından 19 denizcinin kaybolmuş, 53 kişi yaşamını yitirmiş çok daha fazla sayıdaki daha fazla denizcinin ise daha sonra öldüğü düşünülüyor. Batık alanında mürettebata ait; giysi parçaları, ayakkabılar, kil pipolar, üniforma rütbeleri ve silahlar gibi kişisel eşyalara da bulundu. Bu eşyaların, o dönem denizcilerinin günlük yaşamlarına ışık tutabileceği düşünülüyor. Kazıda elde edilen bulguların en önemli yanlarından biri de Danimarka tarihsel kayıtlarında ve ulusal anlatılarında geniş yer bulmuş olan Kopenhag Savaşı’na ait maddi kalıntıları doğrudan inceleyen hiçbir arkeolojik araştırma yapılmamıştı.

Viking Gemi Müzesi (Roskilde) tarafından yayınlanan Dannebrog’un 3B Sualtı görünümü

news.artnet.com

Kopenhag Savaşı’nda Britanya filosu, Danimarka donanmasına göre çok daha üstün bir ateş gücüne sahipti. Danimarka’nın 833 topuna karşılık, İngiliz filosunda yaklaşık 1.270 top bulunuyordu. Danimarka-Norveç savunması şiddetli bir direniş göstermesine karşın, bu büyük savaş gücü karşında bir kaç saat içinde tutunamayarak, çöktü ve aynı gün içinde taraflar arasında ateşkes anlaşması imzalandı.

Aldığı ağır hasar nedeniyle yanmakta olan Dannebroge, çatışmaların sona ermesinin ardından kuzeye doğru sürüklenmiş ve bir süre sonra da, büyük bir patlamayla havaya uçarak, sulara gömülmüştü. Tarihi kayıtlarda gemide gerçekleşen patlamanın Kopenhag kentinin büyük bir bölümünde duyulduğu yer alıyor.

Kazı çalışmalarıyla gün yüzüne çıkarılacak tüm buluntular, 3B tarama ve analiz de içinde olmak üzere ayrıntılı olarak belgelenecek. Arkeologlar, 2026 ilkbaharına kadar sürmesini planladıklarını sualtı kazı çalışmalarının yalnızca Kopenhag savaşına olduğu kadar; aynı zamanda dönemin deniz savaşlarına yönelik veriler sağlayacağını öngörüyorlar.

(Kaynak: heritagedaily.com,, artnet.com)